Dünya Ekonomisinde Büyük Açık

Bugün 11 Kasım Perşembe Çinli emlak devi Evergrande temerrüde düşme riski ile karşı karşıya.

Bu ihtimalin söylentisi bile uluslararası borsaları ve kripto borsaları tedirgin etti.

Nitekim 2008 yılında Amerikada başlayan Mortgage krizi sayesinde ünlü yatırım bankalarının bazıları batmış bazıları ise el değiştirmek zorunda kalmıştı.

Milyonlarca insan evinin kredisini ödeyemez duruma gelmiş ve pek çoğu işsiz kalmıştı.

Bu kriz sadece Amerika değil pek çok Avrupa ülke ekonomisine de zarar vermişti.

Michael Lewis'in Büyük Açık isimli kitabı bu kriz döneminde Amerikan ekonomisine karşı bahis oynayan kişilerin hikayesini anlatıyor.

Kitabı okumaya üşenirseniz Christian Bale, Ryan Gosling, Steve Carrell ve Brad Pitt gibi muazzam bir kadronun adeta döktürdüğü 2015 yılı The Big Short (Büyük Açık) filminide izleyebilirsiniz.

Herkesin çok fazla güvendiği, batmasına ihtimal vermediği, kartopu etkisi yaratarak büyüdükçe başkalarını da daha fazla içine çekmesi ile güzel bir yatırım fırsatı görünürken en sonunda batışa ve düşüşe geçtiği kitapta ve filmde harikulade anlatmış.

Burada büyük bankaların açgözlülüğü, Kar sağlamak üzere icat ettikleri CDO ve benzeri araçların ekonomiye nasıl trilyonlarca dolar civarında zarar verdiği, Bankaların, derecelendirme kuruluşlarının nasıl bir karmaşık yapıda, ne denli hesapsızca yönetildiği, Milyonlarca insanın işinin, hayatının ne denli pamuk ipliğine bağlı olduğunu tüm çıplaklığıyla hissediyorsunuz.

İnsanımız bilinçli olmak zorunda. Birçoğumuz finans uzmanı değiliz, finans eğitimi almadık fakat sadece ülkemizde değil dünyanın dev bankacılık ekosisteminin nelerden oluştuğu, ister Amerika, ister Çin isterse ülkemizde olsun bu dev yatırım bankaları ve emlak firmalarının ne denli büyük işlem ve riskleri kolaylıkla alabildiğinin farkında olursak bireysel harcamalarımıza daha konsantre olabilir ve bu krizlerde zararı minimuma indirgeyebiliriz.